નપાણિયા ગામડાઓના પાણીદાર લોકો

ભારત પાકિસ્તાન બોર્ડરથી રિપોર્ટિંગ કરીને પરત આવ્યો...રિપોર્ટ ફાઇલ કર્યો..વખણાયો..ખુશ હતો. પણ થાક ભરેલો હતો એટલામાં એક પત્રકાર દોસ્ત ઘરે આવ્યો....વાતો થતી હતી...મેં કહ્યું સરહદો ફર્યો છું પણ હજુ સાંતલપુર બાજુ પાણી નથી.

વર્ષોથી આવું જ છે એ લોકો મહીને મહીને ન્હાય છે. એણે તરત કહ્યું...સ્ટોરી કરવી જોઇએ ને..સરહદી વિસ્તારની...તકલાફની..

અચાનક મારી કમાન છટકી...મેં કહ્યું મારૂં ટીવી પાકિસ્તાનમાં દેખાય છે. અહીંની સરહદની સમસ્યા દેખાડું એટલે લોકોની સિમ્પથી જીતવાનું એ લોકો માટે સરળ સાધન બની જાય. 2001ના ભૂકંપમાં પાકિસ્તાને આવું જ કર્યું હતું. કચ્છમાં ઢગલાબંધ સહાય મોકલી..લોકોની સહાનુભૂતિ મેળવી સ્લીપર સેલ બનાવવાની કોશિશ કરી હતી. એ લોકો ભલે સફળ ન થયા પણ આઇબીનો રિપોર્ટ આ વાત કહે છે. સરહદની સમસ્યાઓ દેખાડી પાકિસ્તાન માટે હું રસ્તા આસાન કરવા માગતો નથી એટલે આ વખતે તકલીફોની સ્ટોરી નથી કરી. એ મારી વાત સાથે સહમત થયો ત્યારે મારી નજર સામે સરહદી ગામડાઓમાં દેશ માટે નાનપણથી લોકોનું ઝનૂન નજર સામે આવવા લાગ્યું.

હું સાંતલપુર ચા પીવા બેઠો હતો ને અચાનક અવાજ આવ્યો...સાવધાન...વિશ્રામ.મને નવાઇ લાગી કે આર્મીના જવાન જેવો અવાજ અઆને બૂટની ધડબડાટી ? અમે ત્યાં જવા નીકળ્યાં અને આંખો પહોળી થઇ ગઇ. 12થી 15 વર્ષના છોકરાંઓ બીએસએફના ડ્રેસમાં લશ્કરી જવાન જેવી ટ્રેનિંગ લઇ રહ્યાં હતાં. હું અને સુબોધભાઇ અચંબિત થઇ ગયા. સુબોધલાલનો કેમેરો કામે લાગી ગયો. અને શુટિંગ શરૂ કર્યું. સાંતલપુર પોલિસ સ્ટેશનના પીએસઆઇ આર.આર ગઢવી, જે.પી. સોલંકી અને રાકેશભાઇ ટ્રેનિંગ આપી રહ્યા હતાં.

બાળકોમાં આર્મીની ટ્રોનિંગ લેવાનો ગજબનો ઉત્સાહ હતો. 365 દિવસ ચાલતી ટ્રેનિંગમાં આજુબાજુના ગામડાના છોકરાંઓ પણ ટ્રેનિંગ લેવા આવતા હતાં. એમના મા બાપ હોંશે હોંશે ટ્રેનિંગ લેવા મોકલતા પણ ખરાં. અહીં આર્મી જેવી હાર્ડ ટ્રેનિંગ ચાલતી હતી. ઓબસ્ટેકલ દોડ, ઇજાગ્રસ્તોને ઉંચકવા, દુશ્મનોનો સામનો કરવા, ઝૂડો, કરાટે, યોગ પ્રાણાયામની ટ્રેનિંગ ચાલતી હતી. પી.એસ.આઇ આર આર ગઢવી પૂરી શિસ્તથી તાલીમ આપી રહ્યા હતાં. એક પણ બાળકની ભૂલને ચલાવી લેતા ન હતાં. બાળકોનું સરહદ બાળ-સુરક્ષાદળ બનાવી રહ્યા હતાં.

બે કલાકની ટ્રેનિંગ પછી ગઢવીએ પોતાના પૈસે બાળકોને લિંબુ પાણીનું એનર્જી ડ્રીંક આપ્યું. મેં બાળકોના ઇન્ટર્વ્યું કર્યા તો આશ્ચર્ય થયું. દરેક બાળક કહેતો હતો કે સ્કૂલ છૂટે એટલે અમે અહીં આવીએ છીએ. પાકિસ્તાની સૈનિક આવે તો પૂરી તાકાતથી ખદેડીશું. બે કલાકની કડક મહેનત પછીના આ ઝઝબાએ મને બે ઘડી વિચારતો કરી મૂક્યો.

શહેરમાં વિડિયોગેમ, કોમ્પ્યુટર, પોકેમોન ગોની ગેમમાં અટવાતો આ ઉંમરનો બાળક ગેમ જીત્યાનો આનંદ લે છે. એને દેશથી વધુ નવી ગેઇમ, આઇફોન, મોબાઇલની ગેમમાં રસ છે...અને આપણે કોફી શોપમાં બેસીને સરહદી તનાવના સમયે દરેકને લશ્કરી તાલીમ આપવી જોઇએ એવી વાર્તા માંડીએ છીએ. પણ આપણાં બાળકને એનસીસીમાં પણ નથી મોકલતા. ત્યારે સાંતલપુરના પોલિસ સ્ટેશનના અધિકારી સરહદ વિસ્તારમાં દેશપ્રેમી બાળકો તૈયાર થાય એ માટે પોતાના ખિસ્સા ખાલી કરે છે. પોતાનો અડધો પગાર બાળકોને દેશપ્રેમની તાલીમ આપવામાં વાપરે છે. મેં આર. આર. ગઢવીને પૂછ્યું કે હું સવારથી તમને શોધું છું પણ તમે ક્યાંય ના મળ્યાં. અહીં સરહદ પર તનાવ છે અને અહીં છોકરાઓને ટ્રેનિંગ આપો છો ?

ગઢવીએ કહ્યું કે મારુ આખું ખાનદાન પોલિસમાં છે. સવારે સાત વાગ્યાથી ચેકિંગમાં છું. વહેલી સવારે ચાર વાગ્યે ઘરે જાઉં છું પણ સાંજે ટ્રેનિંગ માટે અહીં આવું છું. મારે અહીંના સરહદી વિસ્તારમાં 56ની છાતીવાળા સૈનિક પેદા કરવા છે. પછ અહીં કદાચ પોલિસની પણ જરૂર નહીં રહે. ત્યારે ખરેખર એમ થયું કે ગઢવી કદાચ એવું કહેવા માગે છે કે, એ સરહદના લોકો, તમે બાકાત હો તો હું શૂન્ય થઇ જાઉં. પણ તમે પીઠબળ હો તો હું એકલો સૈન્ય થઇ જાઉં.

(તસ્વીરઃ મનુભાઇ ઠક્કર)