નોટબંધી એટલે દેશપ્રેમનો વાયદો....ખુલ્લી આંખોથી સપનાં જોવાનો કાયદો

સવારે ઘરની નીચે ઓફિસની કારની રાહ જોઇને ઊભો હતો. મારા ઘરની  નીચે કોર્નર પર રીક્ષાવાળાઓ ઊભા રહે છે. એમાંથી એક જણ આવ્યો, ઓફિસે છોડી દઇ સાહેબ ? મે ના પાડી.તો એણે કહ્યુ કે છુટ્ટાની ચિંતા ના કરો સાહેબ, પછી લઇ લઇશ....મે પૂછ્યું અલ્યા ધંધો કેવો ચાલે છે ? એણે કહ્યું કે 40 ટકા ધંધો ઘટી ગયો છે. પણ થોડા દિવસમાં કર ચોરો પાસેથી કાળુ નાણું તો બહાર આવશે. વાંધો નહીં...ચલાવી લઇશું.
આવું જ મારો કામવાળો કહે છે. સાહેબ તકલીફ તો પડે છે, પગાર આવતા મહીને આપશો તો પણ ચાલશે. પણ ચોર લોકોના પૈસા બહાર આવશે. આપણાં ફ્લેટમાં ફલાણાના ઘરમાં પલંગ નીચે રોકડાં રૂપિયા પડ્યાં છે. દીવાળીની સફાઇ કરી ત્યારે જોયા હતાં. રૂપિયાના કાગળિયા થઇ જશે. ત્યારે એમને ખબર પડશે. મારો દૂધવાળો, શાકવાળો, મને આખાય મહીનાથી ઉધાર શાક અને દૂધ આપે છે. છાપાવાળો 800 રૂપિયાનું બિલ માગતો નથી. પણ પીવાનું પાણી લઇને આવતો મિનરલ વોટરના બાટલાવાળો છોકરો જીદ લઇને બેઠો કે પૈસા તો રોકડામાં જ લઇશ.

 ઘરની સામે મારા દોસ્ત રાજા શર્માની ટ્રાવેલ્સની ઓફિસમાંથી 800 રૂપિયા લઇને આપ્યા કારણ કે મારા ઘરની એકદમ સામે આવેલા ચાર એટીએંમ કેટલાય દિવસથી બંધ જ છે. નોકરીના કારણે લાઇનમાં ઊભા રહી પૈસા ઉપાડવાનું પણ પોસાય એમ નથી.

હવે ડેબિટ કાર્ડ ગમવા લાગ્યું છે. કારણ કે થોડી મોટી ખરીદી થઇ ગઇ હોય તો ડેબિટ કાર્ડથી પેમેન્ટ થઇ જાય છે. પણ સતત વિચાર આવે છે કે, આવી જ રીતે પૈસા ફરતા નહીં રહે તો સિવિલ વોર થઇ જશે. પણ તાલુકા પંચાયત અને નગરપાલિકાઓના ચૂંટણીના પરિણામો જુદા જ આવ્યા. શાકભાજી સડી ગયા. ફળ બગડી ગયા. ખેડૂતોને એપીએમસીમાંથી નાણાં ન મળ્યાં પણ ભાજપ જીતી ગયું. એક આશાએ કે પૈસા નથી પણ તકલીફ દૂર થશે.

કોફી શોપમાં ગપ્પાં મારવા બેસતા દોસ્તો કહેવા લાગ્યા...યાર બધુ કેશલેસ કરવાનો પ્રયાસ છે. એટલે હવે કાળું નાણું બંધ થઇ જશે. પણ કેશ લેસથી કાળું નાણું બંધ થઇ જશે ? આ એક જ રામબાણ ઇલાજ છે?
હું નરેન્દ્ર મોદીનો વિરોધી નથી, પણ મને થયું કે, દુનિયાના વિકસીત દેશોમાં લગભગ બધે જ કેશલેસ સિસ્ટમ છે. તો કાળા નાણાંની શું સ્થિતિ છે? લાવો જરા ડેટા શોધીએ.....દેશ વિદેશના આંકડા શોધતા સમય તો લાગ્યો પણ આંકડા જોઇને મારા રૂવાંડા ખડા થઇ ગયાં. અમેરિકા જેવા વિકસીત દેશોમાં લગભગ બધુ જ કેશ લેસ છે. પણ વર્ષે 30થી 32 લાખ કરોડના ટેક્સની ચોરી થાય છે. ભારતની જેમ અમેરિકામાં ઇન્કમટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ છે તેને ઇન્ટરનલ રેવન્યુ સર્વિસીઝ  એટલે કે આઇઆરએસ કહેવાય છે. આ ડિપાર્ટમેન્ટના અહેવાલમાં લખ્યું છે કે 2008થી 2010ના ગાળામાં 458 અબજ ડોલરની ટેક્સની ચોરી થઇ છે. ભારતીય રૂપિયામાં આ ટેક્સ ચોરીનો આંકડો 30 લાખ કરોડની આસપાસ થાય છે.

તો વળી ફ્રાન્સમાં દર વર્ષે 60 અબજ યુરો એટલે કે ભારતીય રૂપિયા પ્રમાણે 11 હજાર કરોડની ટેક્સ ચોરી થાય છે. માત્ર જાપાન એવો દેશ છે કે જ્યાં ટેક્સ ચોરી ઘટી છે. પણ લાખ રૂપિયાનો સવાલ એ છે કે આ બધા જ દેશોમાં કેશ લેસ ટ્રાન્ઝેક્શન હોવા છતાં ટેક્સની ચોરી થાય છે. બધુ જ કોમ્પ્યુટરાઇઝ્ડ છે અને સાઇબર ક્રાઇમ થાય નહીં તેના માટે તકેદારી છે. છતાં ય અહીં કાળું નાણું ફર્યા કરે છે. આપણે કેશ લેસથી કાળું નાણું રોકવાનો વાયદો કરીએ છીએ. બેન્કમાં ખાતું થોડો સમય ઓપરેટ ન થાય તો બેન્કવાળા ડોરમેન્ટ ખાતા તરીકે નાંખી દે છે અને ફરી કેવાયસીના ચક્કરમાં રીતસર તપાવે છે. છતાં બેન્કોમાં બેનામી એકાઉન્ટ છે. આવા કાળાં નાણાં બેનામી એકાઉન્ટોમાં પડ્યાં રહે છે.

કાળાં નાણાં શેર બજાર, સોના અને રિયલ એસ્ટેટમાં સમાઇ જાય છે. જમીનોમાં કાળા નાણાં રોકાય છે પણ ત્યાં કોઇ સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકનું નામ લેતું નથી. બધુ જ કેશલેસ કરવાથી અર્થતંત્રને વ્યવહારોમાં સરળતા મળે તો પણ ગતિશિલતા નહીં મળે. આનું સીધું ઉદાહરણ છે અમેરિકા...આ વિકસિત દેશમાં 30 ટકા લોકો જોડે ક્રેડિટ કે ડેબિટ કાર્ડ આજની તારીખે પણ નથી. એટલે કે આ લોકો નિર્ધન છે. હવે ભારતમાં આવા લોકોની સંખ્યા કેટલી તે વિચારો....ગરીબોને ભારતમાં જ નહીં અમેરિકામાં પણ કાર્ડ નથી અપાતા...ત્યાં કેશલેસ શું કરાવશે?

કેટલાક લોકો નોટબંધી પર રાષ્ટ્રવાદનું રેપર ચઢાવીને તકલીફોને રૂપાળી દેખાડે છે. પણ સરકારની નિર્ણયના અમલની જોરશોરથી જાહેરાત માટે આવતા લોકોને કોણ પૈસા આપે છે ? ફૂડ પેકેટ કોણ પહોંચાડે છે? લાઇનમાં ઊભા રહેતા લોકો માટે મંડપ ખૂરશીના પૈસા કોણ આપે છે? કોના દાનથી પૈસાનો ધૂમાડો થાય છે? એનો કોઇ જવાબ નથી.પરંતુ મારા તમારા જેવા મધ્યમ વર્ગના નોકરિયાતની કાર કે સ્કૂટરનો કે ઘરનો હપ્તો ક્યાંથી ચુકવાય છે તેનોસંપૂર્ણ હિસાબ પોતાની પાસે છે. દેશના 85 હજાર કરોડની લોન લઇને ઓડકાર પણ નહીં ખાનાર 57 જણાં સામે ધીમી કાર્યવાહી, કે શેરબજારમાં કે ખોખા કંપનીઓમાં છુપાયેલા નાણાંનો હિસાબ માગનાર કોઇ નથી. આ સંજોગોમાં મોટા ભાગનો કેશલેસ વ્યવહાર કરનાર વિકસીત દેશમાં ઇનકમટેક્સની ચોરી રોકી શકાતી નથી તો અહીં ક્યાંથી રોકાશે. એ સમજાવવા દેશનો કોઇ અર્થશાસ્ત્રી તૈયાર છે ? કોઇ અર્થશાસ્ત્રી પાસે આનો જવાબ છે. જી, ના પૈસાનું રોટેશન બંધ થયું અને બજારમાં પૈસા નથી ત્યારે આ નોટબંધી આપણા અર્થતંત્રને થયેલા અપચાને દૂર કરવા માટે કેશ લેસ સિસ્ટમ જાણે હવાબાણ હરડેની ગોળી હોય અને અર્થતંત્રનો અપચો દૂર કરવાનો દાવો કરી રહેલા દરેક જણ કદાચ પહેલી ડિસેમ્બરે ખાલી ગજવા સાથે ગાલિબનો એક શેર જરા બદલીને એવું તો જરૂર કહેતો હશે કે .....

"બદલવા દે મેરે નોટ એ ગાલિબ....

યા વો જગહ બતા દે, જહાં કતાર ના હો.."

કારણ કે હવે ઔડી, મર્સીડીઝ, અને સ્કૂટરવાળાં પણ 100ની નોટ શોધે છે...ત્યારે જૂની નોટમાં ગાંધીનો ગાલ ડાબી બાજુ હતો અને નવી નોટમાં ગાંધીજીનો ગાલ જમણી બાજુ છે. આ વખતે ગાંધીજીને એક પછી બીજા ગાલ પર પણ અર્થતંત્રનો તમાચો ખાવા તૈયાર રહેવું પડશે...કારણ કે આ દેશપ્રેમ નો મામલો છે...નહીં કે નોટબંધીનો....